broj
broj
Jezici (1)
Srpski
Srpski| Padež | Jednina | Množina |
|---|---|---|
| Nominativ | broj | brojevi |
| Genitiv | broja | brojeva |
| Dativ | broju | brojevima |
| Akuzativ | broj | brojeve |
| Vokativ | broju | brojevi |
| Instrumental | brojem | brojevima |
| Lokativ | broju | brojevima |
Imenica
broj, m
Oblici:
- [1.1.] brȏj, brȍja [1]
Slogovi: broj, mn. bro-je-vi
Značenja:
- [1.] Tačno određena količina jedinica (sadržanih u nekoj množini): ~ stanovnika, ~ stoke. [2]
- [2.] Osnovni pojam za izračunavanje i izražavanje količine, osnovni element brojanja: prirodni ~, parni ~, neparni ~. [3]
- [3.] Pismeni znak, simbol za izražavanje količine jedinica; cifra: dvocifreni ~; višecifreni ~. [4]
- [4.] Znak za obeležavanje pojedinih lica ili predmeta, odn. pojmova uopšte; lice ili · predmet označen tim znakom. [5]
- [5.] Oznaka veličine ili jačine nekih proizvoda (obuće, odeće i dr.): ~ cipela, ~ haljine. [6]
- [6.] Izdanje dnevnog lista, sveske časopisa; pojedini primerak dnevnog lista ili časopisa jednog izdanja. [7]
- [7.] jezikoslovlje Vrsta reči kojom se kazuje tačna količina, zbir ili red (lica, predmeta, ili pojmova). [8]
- [8.] jezikoslovlje Gramatička kategorija koja izražava da li se reč upotrebljava za jedninu (singular), množinu (plural) ili dvojinu (dual). arapski brojevi brojevi pisani arapskim znacima (1, 2, 3, 4 id.). astronomski ~ vrlo veliki, ogroman broj. decimalni ~ broj koji u sebi sadrži ceo broj i decimalni razlomak (npr. 2,74; 3,2). imaginarni ~ 1) teorijski kvadratni koren negativnog broja. Vidi kompleksni broj. iracionalni ~ broj čija se vrednost ne može izračunati do kraja (npr. kvadratni koren iz 2) kompleksni ~ brojni izraz od jednog stvarno! i jednog imaginarnog broja. merni ~ broj koji pokazuje koliko je uzeto jedinica od neke količine izražene u takvim jedinicama. mešoviti ~ broj koji sadrži u sebi ceo broj i običan (nedecimalan) razlomak (npr. 3) negativan ~ broj koji je manji od nule (npr. -3). neparan ~ broj koji nije deljiv sa 2 (npr. 5). okrugao ~ broj celih desetica, stotina, hiljada itd. odn. broj povećan ili smanjen tako da se završava nulom radi lakšeg pamćenja ili računanja (npr. 50 mesto 49). opšti ~ broj izražen slovima (radi uopštenja matematičkih radnji). osnovni (glavni, prost) ~ jezikoslovlje. broj koji označava koliko tačno ima onoga što znači imenica uz koju stoji (1, 2, 3, 4 itd.). parni ~ broj koji je deljiv sa 2 (npr. 4, 6, 8 itd.). pozitivan ~ broj koji je veći od nule (sa oznakom +). prirodan ~ ma koji ceo pozitivan broj. prosti ~ broj koji je deljiv samo jedinicom i samim sobom (nar. 3, 7, 11). jezikoslovlje vidi osnovni broj. racionalni ~ ma koji ceo broj ili razlomak koji se može do kraja izračunati, izraziti. redni ~ broj kojim se označava položaj u redu, nizu predmeta ili lica (npr. prvi, drugi id.). rimski brojevi brojevi pisani rimskim znacima (I, II, III, IV itd.). složeni ~ broj koji je deljiv, sem jedinicom i samim sobom, još i nekim drugim brojem (npr. 8). stvarni (realni) ~ svaki racionalni ili iracionalni broj. ceo ~ broj bez razlomka. bez broja vrlo mnogo, nebrojeno, bezbroj. ni broja se ne zna vrlo mnogo, bezbroj. nisu mu sve koze na broju nije raspoložen. (svi) na broju svi prisutni, svi na svom mestu. [9]
Poreklo:
- [1.1.] iz srpskog:
Primeri:
- [1.1.] Nȇma ònāj brȏj stȍke. Golubinci, Sombor, Gospođinci, Kovilj, Novo Miloševo, Vršac, Jasenovo [10]
Izrazi:
- [1.2.] ("nenormalan ~, lud ~"). Sombor, Kovilj [10]
- [1.3.] nísu mu svȅ kȍze na brȍju ("neraspoložen"). Sombor, Kovilj, Novo Miloševo, Vršac [10]
- [1.4.] I vȗk sȉt i kȍze na ~ ("zadovoljene su obe strane"). Vršac [10]
Asocijacije:
- [1.1.] brojan, brojiv, brojno, brojčani, brojčano
- [1.1.] brojati, brojiti
- [1.1.] nula, jedan, dva, tri, četiri, pet, šest, sedam, osam, devet, deset, jedanaest, dvanaest, trinaest, četrnaest, petnaest, šestnaest, sedamnaest, osamnaest, devetnaest, dvadeset, sto, hiljada
Izvedene reči:
- [1.1.] brojalica, brojanica, brojanje, brojač, brojačica, brojilac, brojilo, brojitelj, brojka, brojnik, brojnost, brojčanik
Prevodi
|
|
Reference
- ↑ Rečnik srpskoga jezika, Matica srpska (2011): [[1]]
- ↑ Rečnik srpskoga jezika, Matica srpska (2011): [[2]]
- ↑ Rečnik srpskoga jezika, Matica srpska (2011): [[3]]
- ↑ Rečnik srpskoga jezika, Matica srpska (2011): [[4]]
- ↑ Rečnik srpskoga jezika, Matica srpska (2011): [[5]]
- ↑ Rečnik srpskoga jezika, Matica srpska (2011): [[6]]
- ↑ Rečnik srpskoga jezika, Matica srpska (2011): [[7]]
- ↑ Rečnik srpskoga jezika, Matica srpska (2011): [[8]]
- ↑ Rečnik srpskoga jezika, Matica srpska (2011): [[9]]
- ↑ 10,0 10,1 10,2 10,3 mr Dejan Miloradov, Katarina Sunajko, mr Ivana Ćelić, dr Dragoljub Petrović; Rečnik srpskih govora Vojvodine, izmenjeno i dopunjeno izdanje u 4 toma, Matica srpska, Novi Sad